बायलांची कामा सुवातेर जावपी आगळीक

कागाळ करपाक वेळकाळाचें बंधन नाः न्यायालय

निकत्योच, दिल्लींतल्या एका न्यायालयान पत्रकार प्रिया रामाणी हांचेर पत्रकार आनी आदले केंद्रीय मंत्री एम. जे. अकबर हांणी घाल्ल्या अब्रु लुकसाणीच्या खटल्यांत निर्दोश थारायल्यात. ह्या निकालान बायलांक आपल्याचेर जाल्ल्या लैंगीक आगळिके आड आवाज उठोवपाक धिटाय येतली. हो आवाज खंय उठोवचो, केन्ना उठोवचो हाचेर कांयच बंधनां नात अशें न्यायालयान निकालांत स्पश्ट करून बायलांच्या कागाळीचेर रोखडेच प्रस्नचिन्न आनी दुबावाची तरसाद उबारपी लोकांक न्यायालयान फांफुडल्यात.
पयलींच ह्या पुरुशप्रधान समाजांत कागाळ करपी बायलांकूच दोश दिवपी लोक चड आनी तातूंत आगळीक करपी जेन्ना मंत्री, नांवाजतो पत्रकार वा आनीक महनीय व्यक्ती आसता तेन्ना तर सगळीं यंत्रणाच त्या दादल्या फाटल्यान उबी जाता, आनी ते बायलमनशेक खंय आपल्याक अन्याया आड उबी रावपाची दुर्बुद्दी सुचली अशें जाता. रामाणी हांच्या खटल्याच्या निकालान बायलांक हें धाडस करपाक बळगें मेळटलें. खुद्ध अकबर हांचेर खरेपणी अर्दो डझना परस वयर चलयो-बायलांनी तांणी पत्रकार संपादक म्हूण वावुरतना तांचेर केल्ल्या आगळिकां आड ‘मी टू’ ह्या समाज माध्यमां वयल्या चळवळींत आवाज उठयिल्लो. तो आवाज खूब व्हड जातकूच भारतीय जनता पक्षाक तांकां मंत्रीपदाचो राजिनामो दिवपाक सांगचें पडिल्लें. पूण अकबर हांणी सगल्या आरोप करपी बायलां बदला फक्त एक प्रिया रामाणी आड अब्रु लुकसाणीचो खटलो दाखल करून हेरांक भिवोवपाची चाल चलिल्लो. पूण रामाणी बदल्यो नात. तांणी आपूण सत्याचे वटेन आसा अशें सांगून तांची माफी मागपाक न्हयकार दिलो.
आनीक एक नामनेच्यो पत्रकार गझल वहाब हांणीय ह्या खटल्यांत साक्षिदार म्हणून उब्यो रावन अकबर हांच्या असल्या कर्तुबांचो पाडो न्यायालया मुखार वाचलो. ताचेर बोट दवरून न्यायालयान आपल्या निकालपत्रांत अकबर हांचे चरित्र उजू आसा अशें म्हणूंक जावचें ना हें मत मान्य केलें, आनी देखून तांची बेअब्रू जावपाचो दावो भायर मारलो.
चड म्हत्वाची गजाल म्हणल्यार आपूण पत्रकार/संपादक म्हणून वावुरलो ताका कितलोसोच तेंप जालो. आतां आपूण एक केंद्रीय मंत्री आसलों. आतांच इतल्या तेंपान हे आरोप आपल्याचेर कित्याक आनी तेवूय बी समाजमाध्यमांचे माचयेर, असो अकबर हांचो दावो न्यायालयांत आसलो. ताचेर न्यायालयान निकालांत म्हळां, ‘बायलमनशेक आपले आड जाल्ल्या लैंगीक आगळीके आड कागाळ मांडपाक पूर्ण मेकळीक आसा. ती कागाळ तिच्या मर्जीचे खंयचेय माचयेर मांडपाचो आनी ती दसकां उपरांत लेगीत, अधिकार तिका आसा, अशें न्यायालयान म्हणिल्ल्यान जायते फावटी पयलीं धीर न जावन आपले आडच्या कागाळीक वाचा न फोडपी बायल आतां वेळेचे बंधन नासतना ती कागाळ करूंक शकतली.
जायते फावटी बायलांक जायत्यो गजाली आपले आडच्यो असल्यो कागाळी फुडें व्हरपाक फाटीं ओडटात. आमच्या गोंयांत लेगीत व्हीआयपीं आड अश्यो कागाळी कांय कडेन बेगोबेग जाल्यात तर कांय कडेन खूबशा तेंपान. अशे तरेन अन्याय जाल्ल्या जायत्या चलयो/बालयांनी एकठांय येवन एकामेकांच्या धिरार कागाळी पुलिशे मेरेन पावयल्यात, अश्योय घडणुको घडल्यात. हाचीं कारणां म्हणल्यार असल्यो घडणुको घडटात तेन्ना आरोपीक दुबावाचो लाव दिवपी पुरूशप्रधान समाज बायलमनशे कडेनूच दुबावान पळयता, तिका वायट चालीची थारायता, कलंकीत थारायता. खरेंपणी वाडिल्लें चली भुरगें बी आसता तेन्ना ताका आपल्याचेर जाल्या ती लैंगीक आगळीक काय कितें हे समजूंक कळाव लागता. तिचे गंभीरपणान आयकून घेवपी, तिचे फाटल्यान उबे रावपी घरांत लेगीत मेळतच म्हणपाची शास्वती आसना. मागीर तिका कळाव लागूं येता. जायते फावटी ती ज्या धक्क्यांतल्यान पासार जाता तांतल्यान तिची मानसीक परीस्थितीय इबाडूंक शकता. ते परिस्थितींत ती कागाळ करूंक शकना. ह्यो सगल्यो शक्यताय खर्‍यो म्हणपाचें प्रिया रामाणी आडच्या खटल्यांत दिल्ली न्यायालयान ग्राह्य धरलां.
‘लैंगीक आगळीकेचो आरोपी आपली बेअब्रू जाता असो दावो करून बायलमनशेक तिचे आड जाल्ल्या आगळिके आड आवाज उठोवपा पसून आडावंक शकना. आपले जिणेचो आनी आत्मसन्मानाचो तिचो संविधानीक हक्क ती बजायता तेन्ना तिका आरोपीची अब्रू लुकसाणी जाता अशें म्हणून तिकाच ख्यास्त करूंक जावचे ना,’ अशें न्यायाधीश आर. के. पांडे हांणी निकालपत्रांत स्पश्ट केलां.
बायलांची तांच्या कामाचे सुवाते वयली सुरक्षीतताय आनी थंय जावपी अशा आगळिकांचो प्रस्न 1997 वर्सा सर्वोच्च न्यायालयान विशाखा केशींत केंद्र-राज्य सरकारांक मार्गदर्शक तत्वां घालून दिलीं तेन्नाच्यान भासाभाशेंत आसा. 2013 उपरांत तर केंद्र सरकारान कामाचे सुवातेर बायलां आड जावपी लैंगीक छळ आनी कागाळीं आड खास कायदोच करून चालीक लायला. हातूंत मालकाचेर बायलां काम करतात ती सुवात सुरक्षीत राखपाच्यो जायत्यो कायदेशीर जापसालदारकी घाल्यात. तरी लेगीत बायलांक फावो ती सुरक्षीतताय मेळना, कारण असल्यो आगळिको करपी चड करून वरिश्ठ व्हड वजन आनी पेदीत आशिल्ली व्यक्ती आसता. जायते खेपे ज्यो कागाळी करपाच्यो कमिटी आनी यंत्रणां आसता ती अशा वेळार दबावा सकायल काम करून कागाळ करप्यांकूच निर्शेणी हाडटा.
पत्रकार रामाणी हांचेंय बाबतींत ‘उलटा चोर कोतवाल को डाटे’ अशेंच जाल्लें. न्यायालयान अकबर हांचो अब्रुलुकसाणेचो दावो भायरावन बायलांक एक व्हड थाकाय दिल्या. ‘मी टू’ ही चळवळ तशें पळयल्यार फक्त संघटीत कामाच्या वाठारांत चलता. असंघटीत वाठारांत अस्तुरी चड असुरक्षीत आसा.
तेच बराबर एक शिटकावणी चुकीची थारची ना. ती म्हणल्यार, आमच्या पुरुशप्रधान समाजांत रासवळपणान खंयचीय बायलमनीस बेठीच असली कागाळ करून आपल्याक आनी कुटुंबियांक मानसीक त्रास करून घेना हें खरेंच. पूण हालीं तेंपार कांय कडेन अशे तरेन फाल्स कागाळ करून ताचो गैरफायदो मेळोवपाच्यो गजालीय घडूंक लागल्यात. अशे तरेन एक लेगीत फटीची कागाळ जेन्ना नोंद जाता तेन्ना बायलांच्या एका गंभीर आनी न्यायाची, चरित्रा कडेन जोडिल्ली चळवळ चार पावलां फाटीं वता हें मतींत घेवंक जाय. अशें तरेन एकूय
फटीची कागाळ नोंद जावंक जायना. असले कागाळेंत बळी थारिल्ली बायलमनशेची साक्ष न्यायसंस्था सत मानून घेता हाचें म्हत्व आनी मर्म लक्षांत घेवंक जाय.

प्रकाश वामन कामत
9422443093