पेपरलेस काम: काळाची गरज

पणजी म्हापालिकेन जाता तितले बेगीन आपलें सगलें काम पेपरलेस करपाचें थारायलां. हाचे आदींय गोंय सरकारान शक्य तितलें सरकारी काम पेपरलेस करपाचो निर्णय घेतिल्लो. कांय प्रमाणांत तो येसस्वी जालोय बी. पूण, अजून फावो तितलें येस ताका मेळूंक ना. फक्त सरकारूच न्हय, जाल्यार तालुको, गांव पांवड्या वयल्या स्वराज्य संस्था, निम-सरकारी कार्यालयांनी चडांत चड पेपरलेस काम जातलें, हाचेर नदर दवरपाक जाय. पेपरलेस म्हणल्यार कागदा बगर काम. सध्या इंटरनॅट, संगणक सगल्यां कडेन आसा. निदान शारांनी आनी सरभोंवतणच्या वाठारांनी रावपी लोकां कडेन. थंय नेटवर्कूय तसो वायट नासता. तेन्ना हीं कामां इंटरनॅटा वरवीं चलपी ईमेल, सोशल मिडिया, वॅबसायटींचो वापर करून हातामेकळीं करप. जितलें नेटवर्क बरें आनी तंत्रज्ञानाची समज तितलें हें काम वेगान, हें वेगळें सांगपाक नाका. पणजी म्हापालिका जावं वा हेर कोणूय पेपरलेस जातलो जाल्यार तंत्रज्ञानाची आवड जायच, पूण ती शिकपाची इत्सा जाय. मजकुराचो फाँट बदलून धाडात, अशें सांगल्यार ‘आमकां तें आनीक सांगू नाकात, मागीर तें आमच्या गळ्यांत पडटलें’, अशी जाप पलतडच्यान येवपाची शक्यताय न्हयकारपाक येना. आसूं.
पेपरलेस काम करतलो जाल्यार सगळ्यांत पयलीं वॅबसायटी नेमान अपडेट जावप गरजेचें. चार-पांच वर्सां आदल्या मुख्यमंत्र्याचें, म्हापौराचें, नगराध्यक्षाचें नांव कांय वॅबसायटींचेर दिसता. सगळ्यांत चड लोकांचो ज्या खात्यां कडेन संबंद येता, तांणी तर सगळ्यांत पयलीं पेपरलेस जावंक जाय. तांच्यो वॅबसायटी सारक्यो चलपाक जाय. जायते कडेन सगळो अर्ज भरून ‘डन’ करतना इस्पिकांचो बंगलो कोसळचो तशें सगळें बंद जाता. पळयतना दिसता, नेटवर्क नाशिल्ल्यान जालें, पूण प्रत्यक्षांत ही साॅफ्टवेराची चूक. तेन्ना सरकारी यंत्रणेक पयलीं ह्यो वॅबसायटी जाग्यार घालच्यो पडटल्यो. कारण पेपरलेस जावपाच्या मार्गार सगळ्यांत व्हडलें आडमेळें म्हणल्यार ह्यो वॅबसायटी. कसलेय अर्ज, दाखले भरपाची प्रक्रिया ही कठीण आसप समा न्हय. ती जाता तितली सोंपी आसपाक जाय. नेमको हांगाच आमी मार खातात. तातूंत ‘राम भरोसे’ नेटवर्क आनी वॅबसायटींची नखलामी जाली काय आॅनलायन जावप म्हणल्यार तकली पिकार करून घेवप.
काम पेपरलेस जालें जाल्यार सगळ्यांत व्हडलो फायदो जाता, तो लोकांचो. तांचें काम घरांत बसून जाता. म्हणल्यार वेळ आनी पयसो वांटावलो. आयज कांय साॅफ्टवॅरांचे मजतीन वीज, उदक, मोबायल फोन, डी टू एच बील, म्हालाची खरेदी, विक्रीय करपाक मेळटा. एटीएम, क्रेडीट कार्डांचोय वापर वाडला. म्हणटकूच नोटांचें बंडल घेवन भोंवपाक नाका. सरकारी वा खाजगी कार्यालयांनी पेपरलेस काम जायत जाल्यार फायली दवरपाक जागो लागता, तो वांटावतलो. सगळें कितें आॅनलायन जायत जाल्यार कितलीं कागदपत्रां उणीं जातलीं, हें 20-22 वर्सां पयलीं नोकरेंतल्यान निवृत्त जाल्लो कोणूय सांगतलो. कागद वापरिनासतना काम केल्यार सगळ्यांत व्हडलो फायदो जाता तो पर्यावरणाचो. कागद तयार करपाक झाडां कापचीं पडटात. सोंपेपणी हें कोणाच्या लक्षांत येना. दुसरी सुरक्षा. सरकारी म्हायती ही सामकी म्हत्वाची. कागदपत्रांच्यो फायली गायब करपाक मेळटात, ताका उजोय घालपाक मेळटा. (असले प्रकार हाचे पयलीं जाल्यात.) मात, संगणकांतलो डाटा सर्व्हराचेर वा सायटींचेर आसता. ताका पासवर्ड आसता. ते हॅक करून म्हायती चोरपाचे प्रकार घडल्यात खरें, पूण क्वचीत.
पेपरलेस कामाक लागून, वेळ, पयसाे वांटावता हें सगळें खरें आसलें तरी कर्मचाऱ्यां कडेन काम करपाची उमेद, इत्साशक्त आसप भोव गरजेचें. नवें शिकपाची आवड जाय. परंपरीक चक्रांत घुंवत रावप जायत्या जाणांक आवडटा. काळ बदलता, तशी कामाची पद्दत बदलता. ते बदल आपणायले नात जाल्यार काळाचे व्हांवतेत तुमी नानपयत जातले. गोंयांत 1990च्या दशकांत संगणक आयले तेन्नाय विरोध, संप जाल्लो. आयज मात संगणक आनी आतां मोबायल फोना बगर शेणिल्ले वरी दिसपाक लागलां. इतली तांची संवकळ जाल्या. सरकारी आस्थापनांचे शक्य तितलें काम पेपरलेस जावचें, पूण ही पद्दत, यंत्रणा सुरळीत चलतली हाची जतनाय घेवपूय गरजेचें. हें पेपरलेस काम नव्याचे णव दीस थारचें न्हय, इतलेंच.