नाल्ला-पणसाचो भोवमान

एक जिल्हो, एक कृशी उत्पादन ही केंद्र सरकाराची येवजण. देशांतले 707 जिल्हे हे खातीर वेंचून काडल्यात. थंयच्या खाशेल्या फळांक उर्बा दिवन तांचेर प्रक्रिया करपी उद्देग उबे जावचे हे खातीर सरकारान हें पावल उखल्लां. शेतकार, ल्हान उद्देग आनी आपसेवी गटांक हाचो लाव मेळटलो. फुडल्या पांच वर्सां खातीर एक हजार कोटींची तजवीज केल्या. तातूंतली 40 टक्के रक्कम राज्य सराकाराक उबी करची पडटली. हे येवजणे खाला आमचे गोंयचीं दोन फळां आसात. उत्तर गोंयांतल्यान पणस आनी दक्षीण गोंयांतल्यान नाल्ल. नाल्लाक कल्पवृक्ष म्हणटात. कारण ताचो कसलोच वांटो फुकट वचना. मागीर तो काथो जावं वा चुडत. गोंयांत एका काळार नाल्लाचो व्हड वेपार चलतालो. मात आतां माड उणे जायत आसात. अर्थांत हाचे फाटलें कारण काँक्रिटाचीं रानां. वाऱ्यार धोलपी माड आता थारावीक जाग्यांचेर दिसतात. गोंयकारांक जेवणांत सदांच नाल्ल लागतात. देखून नाल्लाच्या वेवसायाक बरकत येवपाक जाय आशिल्ली. पूण गोंयांत बरींच वर्सां जालीं नाल्ल हेर राज्यांतल्यान आयात करचे पडटात. काथ्या पसून पांय पुसणी, राजू, सूम करपाचे, कट्टे पसून दवले वा कलाकुसरीच्यो वस्तू करपाचे, सोयेचीं खाणां करपाचे ल्हान उद्देगूय गोंयांत चड नात. देखून सरकाराच्या येवजण्यांचो लाव घेवपाक गोंयकारांक मुखार हाडचे पडटले. नाजाल्यार ही येवजण फुकट वतली.
दुसरें फळ पणस. गोंयांत पणस फक्त खावपाक वापरतात. तोय बी कापो. गरे वापरून जिनस करपी लोक थारावीक. व्हडलो वेवसाय म्हूण ताचे कडेन कोणे लक्ष दिवंक ना. गोंयांत, कोंकणांत, कारवारांतूय हें जावंक ना. वाचप्यांक आयकून धपको बसतलो, भारतांत पिकपी फक्त 30 ते 35 टक्के पणसाचोच वापर जाता. बाकीचो सकयल पडून मातये भरवण जातात. गोंयांत पणसाचीं सांठां, चिप्स वा तळिल्ले गरे करतात. मात खूबच उण्या प्रमाणांत. पणसाच्या लाकडाकूय बरी मागणी आसा. तशीं पणसाचीं झाडांय आतां उणीं जाल्यांत. मलेशियांत लाखभर हॅक्टर मळाचेर पणसाची लागवड केल्या. मागीर आमी कित्याक फाटीं रावप? व्हिएतनाम पणसाचे चिप्स, सुकयिल्ले गरे निर्गत करपांत संवसारांत पयल्या क्रमांकाचेर आसा. लंकेचें राष्ट्रीय फळ पणस. थंयूय पणसा पसून जिनस तयार करपी उद्देग आसात.
नाल्ल आनी पणसा पसून उत्पादनां तयार करपाक ल्हान उद्देग सहज सुरू करूं येतात. बाजारपेठूय मेळटली. पूण, म्हालाचें कितें? फावो ते प्रमाणांत नाल्ल, पणस नाकात? वयर म्हणलां ते प्रमाण गोंयकारांक खावपाक जाय ते नाल्ल भायल्यान येतात. देखून माड, पणसाच्या झाडांची लागवड करची पडटली. ते खातीर जमीन जाय. आसा थंय प्रकल्प उबे जाल्यात, उरिल्ल्यो लाखांनी मिटर जमनी प्रकल्पां खातीर ताब्यांत घेतल्यात. कांय कडेन माड, झाडां मारलीं, मारपाचीं आसात. म्हणटकूच माड, पणस नात जाल्यार हे फळांचेर प्रक्रिया करपी उद्देग गोंयांत उबे करपाक त्रास जातले. ते नदरेन आतां सावनूच पेंगट बांदून वावराक लागचें पडटलें. कोंकण, केरळाचे आशेर रावूं येता, पूण थंय नाल्ल आनी पणसाचे दोनूय उद्देग चलतात.
फळां पसून जिनस, वस्तू तयार करपांत केंद्र सरकारी येवजण्यो येसर रावपाची तशी गरज नाशिल्ली. दरेका राज्यान फुडाकार घेवन हे सैमीक देणगेचें भांगर करपाक जाय. मात कांय घरगुती उद्देग सोडल्यार व्हड प्रमाणांत कोण तें करपाक वचनात. महिला मंडळां आसात, म्हणून गोंयच्या परंपरीक जिनसांची वळख पिझ्झा, बर्गरांत शिरकल्ले नवे पिळगेक जाल्या, हें न्हयकारपाक मेळचें ना. फळां पसून वस्तू, जिनस तयार करतना ते गोंयची खाशेली वळख थारतले, हाचीय जतनाय घेवची. कारण, आयच्या बदलिल्ल्या संवसारांत शिक्षण, नोकरी, धंदो हाचे फाटल्यान लागिल्ल्या गोंयकारांक स्वताचे परंपरीक जिनस तयार करपाक वेळ मेळना. केरळा सारक्या राज्यांत हाॅटेलांत जेवण मेजार आयलें काय दरेकल्याक केरळाची एक आगळी अनुभुती मेळटा. त्या राज्यांच्या कुजनाचें, अन्नाचें, तें सादर करपाचें एक दायज पळोवपाक मेळटा, तशें गोंयांतूय जावचें. पणस आनी नाल्लाचे जिनस, वस्तू पळयले काय गोंयची याद जातली, अशें कितेंशे निर्माण जावचें. आमेन.