गांव घट, जाल्यार देश घट

राष्ट्रपिता महात्मा गांधीन पंचायतीराज हें भारतीय राजवेवस्थेचें मुळावण अशें म्हणलां. दरेका गांवां कडेन आपल्या कामकाजाचें आनी कारभाराचें उत्तरदायित्व विकेंद्रीकरण रुपांत आसचें, हो तांचो विचार. ही संकल्पना म्हणल्यार ‘ग्राम स्वराज’. गांवांची उदरगत जावची आनी ती लोकांनी वेंचून हाडिल्ल्या प्रतिनिधीं वरवीं जावची, अशें ते म्हणटाले. त्या काळांत कांय आडवाद सोडल्यार हेर सगळे समाजसेवा करपाक राजकारणांत येताले. देश वयर काडपाचो हावेस आसतालो. एका परस एक सुशिक्षीत, कर्तृत्ववान अशे ते मनीस. पयल्या मंत्रीमंडळांतल्या फुडाऱ्यांची फक्त नांवांच वाचल्यार हें कळटलें. आयज पंच वा सरपंच जावप ही मुखा वयलीं सोंपणां गांठपाची म्हळ्यार आमदार जावपाची निसण जाल्या. पंचायतींनी मोट्या प्रमाणांत जावपी राजकी हस्तक्षेप गांवचे उदरगतीक मारक, बादक थारपाक लागल्यात. अशें जावंक फावना. केंद्रा कडल्यान मेळपी 300 कोटींच्या पॅकेजीचो वापर मुळाव्यो सुविधा दिवपाक वापरतले, अशी घोशणा दोन दिसां पयलीं मुख्यमंत्री डॉ. प्रमोद सावंत हांणी केल्ली. पयर जाल्ले उच्च अधिकाऱ्यांचे बसकेंत तांणी ताची विस्कटावणी केली. दरेके पंचायतीक 50 लाख रुपया मेळटले. तो निधी उदरगतीच्याच कामांचेर खर्च करचो पडटलो. सरकारी येवजण्यो लोकां मेरेन पावोवपाचें काम वरिश्ठ अधिकाऱ्यांक दिलां. गोंय मुक्तीच्या हिरक महोत्सवा निमतान मेळिल्लो हो निधी गोंय समस्यां पसून मुक्त जावपा खातीर खर्च जावचो, इतलेंच.
पंचायतींक थळाव्या पांवड्यार प्रकल्प चालीक लावपाक निधी दितले, तातूंत पंचायतींक मसंडभूंय, पंचायत घर, सभाघर दुरुस्ती आनी हेर खाशेल्या प्रकल्पाचें काम करचें पडटलें. नितळ- निवळ, सगळ्यां समाजां खातीर आशिल्ले मसंडभुंयेची आयज गरज आसा. गांवां भायल्या वा कथीत उण्या (?) जातींच्या मनशांचें पार्थीव गांवांतले भौशीक मसंडभुंयेंत लासपाक जायते खेपे विरोध जाला. मरतकूच दुस्मानकाय सोंपता, अशें म्हणटात. मात प्रत्यक्षांत तशें जाताच अशें ना. तेन्ना नव्यो मसंडभुंयो, आसा तांची दुरुस्ती जावची. गोरवां, सुण्यांक दवरपाची खाशेली सुवात दरेके पंचायती कडेन आसप ही आयची गरज. कारण रस्ताद सुणीं, गोरवांचो आंकडो खुबूच वाडला. तांकां दवरपाक सुवात नाशिल्ल्यान पंचायती, पालिका तांचे वाटेक वचनात. परिणाम अपघात, मरणां. मोदी सरकारान डिजीटल भारत उपक्रमा खाला ग्रामपंचायती ऑनलायन करपाचो संकल्प केलो. ताका अणसरून गोंयांतल्यो चडश्यो पंचायती ऑनलायन सुरू जाल्यात. हे वरवीं फटींगपणाक आळो बसतलो आनी पारदर्शकताय वाडटली अशी आस्त बाळगुया.
ग्रामसभा ही मेकळेपणान भासाभास करपाची माची. कोवीड काळांत सगळेंच ठप्प जाल्लें. तातूंत ह्यो ग्रामसभाय. पंचायत मंत्री मॉवीन गुदिन्हो हांणी ग्रामसभा घेवंक सुरवात करात अशें आवाहन केलां. कांय गोंयकार पडवेर वा चौकार बसून मोट्या मोट्या विशयांचेर उलोवन फार मारतात. हालीं पडवेचो जागो सोशल मिडियान घेतला. पूण, ते प्रत्यक्षांत ग्रामसभेक हजर रावन आपलें म्हणणें मांडिनात. लोकशाय घटमूट करपाक तें मांडपाची गरज आसा, हे कोणे विसरचें न्हय. कोवीड काळ सगळ्यांक धपको दिवन गेलो. ह्या काळांत जाल्लें लुकसाण भरून काडपाचेर ग्रामपंचायतींनी आतां लक्ष दिवंक जाय. येणावळ वाडोवपाचेर भर दिवंक जाय. रोजगारा विशींच्या केंद्र सरकारी येवजण्यां वरवीं थळाव्यांक काम मेळूं येता.
सरकारी येवजण्यो खोटल्यांनी आसात. जांकां त्यो मेळनात तांच्या नांवांची वळेरी करपाचो आदेश मुख्यमंत्र्यान दिला. गृह आधार, दयानंद समाजीक सुविधा असल्यो येवजण्यो ज्यो खऱ्या लायक, गरजू मनशांक मेळच्यो. गोंयांत शेतकामती तशे उणे. पूण जे आसात, तांकां उर्बा दिवची. जें कोण वर्साचीं वर्सां कसतात, तांच्या नांवार ती जमीन जावची. कारण शेत, कुमेरी, बागायती जमनीचीं शेंकड्यांनी प्रकरणां वर्साचीं वर्सां आडकून पडल्यांत. खंयचीं तें आमी सांगपाक नाका. ताचो मनस्ताप आतां गोंयच्या शेतकारांक जावचो न्हय. खंयच्यो येवजण्यो कशे पद्दतीन चालीक लायतले, हाचे कृती आराखडेय तयार करपाचे आदेश दिल्यात. ‘ग्राम स्वराज्य’ हे संकल्पनेक घटाय मेळटली, आमचो देश बळिश्ट जातलो, जाल्यार तळागाळांतले खेडेगांव घट जाय. बुन्याद घट आसल्यार खंयचीय इमारत वयर झेतान उबी रावता. दुसऱ्या उतरांनी सांगचें जाल्यार, गांव घट जाल्यार देश घट.