उदक म्हणल्यार जीवन

गोंयांत घराघरांनी नळ पावले. तातूंतल्या कांय नळांनी उदक नासलें तरी उदका खातीर कोणाक तशे वळवळे काडचे पडनात. वेळार आनी जाय तितलें उदक येना ही गजाल मात खरी. गोंयाक दिसाक 589 एमएलडी उदक लागता. पूण पुरवण जाता 513 एमएलडी. म्हणल्यार 76 एमएलडी उणी. शिगमो ते मिर्गाचो पावस रक मेरेन कांय तालुक्यांनी उदकाचो उणाव जाणवता. पूण, अंदूं फेब्रुवारींतूच बार्देस, पेडणें तालुक्यांतल्या भोवतेक गांवांनी कळसुल्यो घेवन भोंवचें पडलां. फाटीं उदका खातीर कांय आंदोलनांय जालीं. अजून जातात. कालूच भौशीक बांदकाम खात्याच्या अधिकाऱ्यां वांगडा मुख्यमंत्री प्रमोद सावंत हांणी बसका घेतली. मंत्री मायकल लोबोय हाजीर आशिल्ले. नेमकें कोणाक कितलें उदक लागता, ताची म्हायती खात्या कडेन ना. निदान पावसा पयलीं ती मेळ्ळ्यार फुडलें नियोजन करप सोंपे जातलें. सरकारान कांय उपाय जाहीर केल्यात, पूण ते चालीक लागप म्हत्वाचें.
उदकाक संस्कृतांत जीवन म्हणटात. म्हणल्यार ते कितलें म्हत्वाचें तें पळयात. उदकाच्या उणावाचो पेंच देशभर आसा. कांय राज्यांनी जाल्यार वर्सूयभर उदकाची वाट पळोवची पडटा. कांय कडेन पावस नाशिल्ल्यान दुकळ पडटा. हाचें भान आमकां आसप गरजेचें. जाणकार सांगतात, उदकाचो इबाड करपाक जायना. उरफाटी काटकसर करची. आमी गोंयकारांनी सरभोंवतणी नदर मारल्यार दिसतलें, कोण नळाचो घसघसो सोडून आयदनां घासता, कोण दुसऱ्याच्या उदकान गाडी धुता. 30-35 वर्सां पयलीं भौशीक नळ आशिल्ले, ते कपडे, गाडी, आयदनांच न्हय, जाल्यार रेडे- म्हशी धुवपाकूय वापरताले. उपरांत सरकारान ते बंद केले. सरकाराच्या उदका साधनां गटान ह्या विशयाचो अभ्यास केला. धरतरे वयलो उदकाचो सांठो वेगान उणो जायत आसा. उदक जापसालदारकेन वापरलें ना आनी पावसान दडी मारली जाल्यार 2030 मेरेन उदकाचो सांठो अर्दान आट्टलो, अशें जाणकारांनी शिटकायलां. भौसान विचार करचो. आमकां उदक कित्याक लागता? दीसपट्ट्या गरजांक, शेतांक, बागायतींक. कांय कडेन वीज तयार करपाक. चडशे शेतकार न्हंयों, बांयो, ट्यूब वेलीचो वापर करतात. मात आमी वापरतात त्या उदकाची गुणवत्ता तितलीशी बरी ना. संवसारीक उदका गुणवत्तेंत भारताचो क्रमांक 120 वो. हाचे वयल्यान आमी कसलें उदक पितात, झाडां शिंपतात, ताची कल्पना करची. साबार दुयेंसांचें एक कारण म्हणल्यार उदक, हाचे वयल्यान वाचप्यांनी कितें तें समजुचें.
फुडाराक शिवोली, साळगांव तळ्यांतल्या उदकाचो वापर करपाचो निश्चेव सरकारान केला. उदका प्रकल्पांचो विस्तारूय करतले. झरे, व्हाळांच्या रुपांत गांवांगांवांनी इबाडिल्ले उदका स्रोत आसात. ते नितळ करून वापरपाचो वेळ आयला. मुळांत उदकाचो अतिवापर करूंक जायना. बांयो पुरोवपाचें काम हाचे मुखार थांबोवचें. फोंडें वाठारांत जलयात्रा मिशन म्हूण कांय वावुरपी उदका सांबाळाचेर जागृताय करतात. तें कार्य हेर गांवांनीय पावचें. उदक कशें वापरचें हो भोव म्हत्वाचो संस्कार भुरग्यांचेर जावंक जाय. गोंयांत पावस रक रक रकता. तें उदक सरळ दर्या भेटेक वता. पावसाचें उदक जमनींत जिरोवपाचें, सांठोवपाचें काम भोव गरजेचें. तें जिरत जाल्यार गोंयच्यो न्हंयो, बांयो, व्हाळ, तळयो बाराय म्हयने ओल्यो, जिव्यो उरतल्यो. सिंगापूरा पेड्डेर उदक शुद्ध करतात. कितलें? पिवपाच्या उदका इतलें. लोक ते पियेनात, पूण ताचो वापर पोरसां शिंपपाक, गाडयो धुवपाक करतात. भारतांतूय हें शक्य आसा. दुसरी गजाल, दर्याच्या खाऱ्या उदकाची. तेंय शुद्ध करूं येता. तसले प्रकल्प साबार देशांनी आसात. हांगाय ते आसचे. उदकाची समस्या गंभीर आसा, हें सरकारान कबूल केलां, ताचो संबंध म्हादय कडेन बी जोडिल्लो ना मूं? गोंयची लोकसंख्या वाडटली, तसो मुखार उदकाचो प्रस्न आनीक खर जातलो, हातूंत दुबाव ना. उदक सांठोवपाचे, जिरोवपाचे प्रयोग हालींसराक कांय राज्यांनी जावपाक लागल्यात, ताका सरकारान उर्बा दिवची. गोंयां पुरतें उलोवपाचें जाल्यार उदकाची बचत, उदका स्रोतांची नितळसाण, झरींचें पुनर्वसन जाता तितलें बेगीन केल्यार बरें.