आवयभास ही समाज,संस्कृताय, विचारांची बुन्याद
भांगरभूंय | प्रतिनिधी
भाशा फकत एक संवादाचें माध्यम न्हय, ती व्यक्तीची वळख, ताच्यो परंपरा, संगीत, काव्य, इतिहास आनी संस्कृतीची वाहक आसा. आंतरराश्ट्रीय आवयभास दिसा निमतान विशेश….
आंतरराश्ट्रीय आवयभास दीस दर वर्सा 21 फेब्रुवारीक संवसारभर मनयतात. हो दीस भाशिक विविधताय, सांस्कृतिक वळख आनी बहुभाशिक शिक्षणाचें महत्त्व दाखोवपाचो दीस. युनेस्को आनी संयुक्त राष्ट्रसंघान हो दीस मनोवपाचें थारायलें. ताचीं उद्दिश्टां म्हणल्यार भाशांचो सांबाळ, राखण आनी समावेशी शिक्षण वाडोवप अशीं असात.
1952 वर्साचे 21 फेब्रुवारीक ढाका, बांगलादेशांतले तरणाटे, विद्यार्थी आनी सामान्य जनतेन उर्दू भाशेच्या जबरदस्तीच्या धोरणां आड आपली थळावी आनी निजाची आवयभास बंगालीचो हक राखपा खातीर सगल्यांक रस्त्यार देंवपाचो उलो मारलो. ताका एका व्हड आंदोलनाचें रुप फावो जालें. जायत्या विद्यार्थ्याक जीव लेगीत व्हगडावचो पडलो. ह्याच बलिदानाचो फुडलो वांटो म्हणून हो दीस संवसारभर मनोवचो म्हणून युनेस्कोन 17 नोव्हेंबर 1999 हो आंतरराश्ट्रीय आवयभास दीस म्हणून घोशीत केलो. हो दीस पयले फावटी 21 फेब्रुवारी 2000 सावन दर वर्सा मनोवपाक सुरवात जाली.
दिसाचो उद्देश आनी महत्त्व
आंतरराश्ट्रीय आवयभास दिसाचे मुखेल उद्देश अशे आसात: 1. भाशिक विविधताय जपपाचें आनी प्रचार करपाचें – संवसारांत सुमार 7,000 परस चड भासो अस्तित्वांत आसात, पूण बर्याच भासांक धोको आसा आनी त्यो लुप्त जावंक लागिल्ल्यो आसात. हो दीस ह्या भाषांचें संरक्षण आणि पुनरुज्जीवनाक ऊर्बा दिवपाचें कार्य करता.
- आवयभाशेचें सांस्कृतिक आनी सामाजिक मूल्ल्य वाडोवपाचें कार्य – भाशा फकत एक संवादाचें माध्यम न्हय, ती व्यक्तीची वळख, ताच्यो परंपरा, संगीत, काव्य, इतिहास आनी संस्कृतीची वाहक आसा.
- भोवभाषिक शिक्षणाचें महत्त्व वाडोवपाचें कार्य– विद्यार्थ्यान आपलें शिक्षण ताचे आवयभाशेंतल्यान मेळयल्यार बेस बरे तरेन शिकून तो आपलो फुडार पर्जळीत करपाची संद घेवंक शकतात.
- समावेशी आनी समता भाव दवरपाचें – विविध भासो उलोवपी गटांनी आपलें शिक्षण, माहिती, रोजगार आनी प्रशासकीय प्रणालीतले भागीदारींत आपले आपले आवयभाशेक समाविश्ट करप गरजेचें.
25 वर्सांचें विशेश महत्त्व
2025 हें आंतरराश्ट्रीय आवयभास दिसाचें 25 वें वर्स म्हणून खाशेलेतायेन मनयलें. 25 वर्सां पूराय जाल्ले पासत ह्या दिसाची संवसारीक पांवड्या वयली स्वीकार्यता खूब वाडिल्ली आसा. ह्या वर्सा हो दीस वेगवेगळ्या कार्यक्रमांनी, सार्वजनिक चर्चांनी, भाशिक आनी सांस्कृतिक प्रदर्शनांनी व्हडा प्रमाणार मनोवपाचें संवसारीक पांवड्यार थारायलां.
25 वर्सां ही एक अशी व्हडविकायेची चळवळ आसा जातूंत भाशा-संवर्धन आनी बहुभाषिक शिक्षणाक संवसारीक पांवड्यार पावोवपाची मागणी केल्ली आनी हो दीस ग्रामीण, शैक्षणिक, राजकी संस्था आनी समुदायां मेरेन लेगीत पावयलो.
2026 ची संकल्पना
2026 वर्साचो आंतरराश्ट्रीय आवयभास दिसाची संकल्पना (थीम) आसा – भोवभाशिक शिक्षणाचेर तरणाट्यांचीं मतां आनी भूमिका. ह्या विशयांत तरणाटे लोकांक भाशिक विविधतायेच्या संवसारीक वावरांत मुखेल भूमिका आसतली, शिक्षण, म्हायती आनी डिजीटल मळार तांचे अधिकार आसतले हें अधोरेखित करतले.
संकल्पने फाटलो उद्देश
तरणाट्यांनी भाशेच्या अधिकारां पासत जागरूकताय वाडोवंची.
भोवभाशीक शिक्षणाच्या आवश्यकतेचो सखोल विचार करचो.
डिजीटल आनी शिक्षण क्षेत्रांत आवयभाशेचो वापर वाडोवंचो..
चार उपक्रम
मुखार चार उपक्रम, तांचे उद्देश आनी शिकपाचे परिणाम दिल्ले आसात जे ह्या विषया वांगडा जुळतात:
1) आवय भाशेंतल्या कथा-संग्रहांची प्रस्तुती
उद्देश: विद्यार्थ्यांक आपल्या आवयभाशेंतल्यो कथा, लोककथा आनी अणभव एकठांय करपाची प्रेरणा दिवप. हातूंतल्यान आवयभाशेंतली शब्दसंपदा वाडटली. सांस्कृतिक कथा-परंपरेची समज वाडटली. संवाद कौशल्य आनी आयकुपाची तांक सुदातरली.
2) बहुभाशिक व्याख्यान सर्ती
उद्देश: विद्यार्थ्यांनी दोन किंवा अधिक भाशांनी आपले विचार मांडपाचें कौशल्य मेळोवपाचें.
शिकपाचे परिणाम: द्विभाषिक वा बहुभाषिक कौशल्य विकसित जातलें. विविध भाशांची तुलना, खाशेलेतायो आनी समानतायो शिकपाक आदार जातलो. आत्मविश्वास आनी सार्वजनिक वापर सुधारतलो.
3) डिजीटल भाशीक अॅप/सामग्री करपाचो प्रयोग.
उद्देश: भुरग्यांक यूट्यूब, पॉडकास्ट वा ब्लॉग्स वापरून आपली भास-साहित्य वा शिक्षण संदर्भातली सामग्री तयार करपाची प्रेरणा मेळटली.
शिकपाचे परिणाम: डिजीटल माध्यमांत भाशेचो वापर वाडटलो. संगणकीय आनी तांत्रिक कौशल्यां वाडटलीं. आपल्या भाशेच्या विश्वव्यापी वापराची नदर मेळटली.
4) स्थानिक शिक्षक-पालक कार्यशाळा
उद्देश: शिक्षक-पालकांक बहुभाशिक शिक्षणाच्या फायद्यांविशीं मार्गदर्शन दिवपाचें.
शिकपाचे परिणाम: घरांत आनी शाळांत बहुभाषिक शिक्षणाक प्रोत्साहन मेळटलें. पालक-शिक्षकांमदलो संवाद वाडटलो भाशा-संवर्धना खातीर समुदायाची सहभागाची भूमिका घेवन एक माची तयार जातली.
उद्दिश्टां साध्य करपाचे मार्ग
आंतरराश्ट्रीय आवयभास दिसाचो विशय बहुभाशिक शिक्षण आनी तरणाट्यांची भूमिका आसा, हीं उद्दिश्टां साध्य करपाक कांय महत्त्वाचे मार्ग:
- शिक्षण धोरणांत आवयभाशेचो समावेश: शालेय शिक्षणांत आवयभाशेंतलो अभ्यासक्रम आनी बहुभाशीक शिक्षण धोरण वावरावळींत हाडप.
- डिजीटल भाशीक संसाधनांचो विकास: भाशा-शिकप, शब्दकोश, भाषांतर साधनां हातूंत डिजीटल तंत्रज्ञान वापरप.
- समुदाय-आधारित उपक्रम: शिक्षक, विद्यार्थी आनी पालक सहभागी कार्यक्रमा ळार भाशीक चर्चा, कार्यशाळा आनी खाशेले सुवाळे आयोजित करप.
- तरणाट्यांची सक्रिय सहभागिता: विद्यार्थी क्लब, भाशा-साहित्य समुदाय तयार करुन तांचे भाशीक विचार सादर करप.
निश्कर्श
आंतरराश्ट्रीय आवयभास दीस भाशीक विविधतायेचो सांबाळ, सांस्कृतिक वळखीचो सन्मान आनी बहुभाशिक शिक्षणाचो प्रचार करपाचें संवसारीक व्यासपीठ प्रदान करता. आवयभास ही समाज, संस्कृताय आनी विचारांची बुन्याद आसा. 2026 वर्साचो विशय तरुणांची भूमिका भोवभाशीक शिक्षणांत कशे तरेन वाडोवप हाचेर लक्ष केंद्रित करता. देखून ह्यो कार्यावळी फुडारांत भाशा-संरक्षण आनी समावेशी शिक्षणाक नवे दिशेन व्हरपाचो बेस बरो यत्न करपाक आदार दितल्यो अशी आस्त आमच्यान बाळगूंक जाता.
डॉ. गुणाजी सदानंद देसाय
9403965626
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
