भांगरभूंय | प्रतिनिधी
केंद्राचो नितळ हवा उपक्रम 2019 त चालीक लागला. तरीय हवेंत कांयच सुदारणा जायना.
सेंटर फॉर रिसर्च ऑन एनर्जी अँड क्लीन एअरान उपगिऱ्या कडल्यान मेळिल्ल्या डेटाचे मजतीन 4041 शारांतल्या पीएम 2.5 (हवेंतले 2.5 मायक्रोमिटर वा ताचे परस ल्हान कण) प्रदुशणा विशीं संशोधन केलां, तें धक्को दिवपी आसा. सुमार 44 टक्के शारां हवा प्रदुशणा आड झुजतात. ही समस्या सप्तकभराची न्हय, तर वर्सुयभर सतायता. बर्निहाट (मेघालय), दिल्ली, गाझियाबाद (युपी), नोयडा (युपी) आनी गुरुग्राम (हरियाणा) हीं सगल्यांत प्रदुशित शारां. पयल्या 10 त उत्तर प्रदेशांतलीं पांच तर हरियाणांतलीं दोन शारां आसात. प्रदुशणा फाटलीं मुखेल कारणां गाडयो आनी कारखाने. दिल्लींतली हवा इबाडली काय ताच्यो खबरो येतात, मात हेर कडली परिस्थिती कळना. प्रदुशणाक लागून कितें जाता, तें सांगपाक नाका. केंद्र आनी राज्य सरकारांनी हाचेर बेगीन उपाय घेवपाक जाय. आदल्या सरकारांचेर वा फुडाऱ्यांचेर हाचो बुडकुलो फोडप चुकीचें.
आयज हवा पिड्ड्यार केली जाल्यार फाल्यां स्वास घेवपाची तांकूय उरची ना. झाडांक लागून हवा शुद्ध उरता. रानां, दोंगर बेणप म्हणल्यार आमचो फुडार बेणप. उदक, हवा, माती दुशित जाली जाल्यार पयसोय कामाचो उरना, हें आमी मतींत दवरचें. पर्यावरण वांचलें जाल्यार मनीस वांचतलो. सैमा कडेन सुसंवाद हो उदरगतीचो खरो अर्थ, पूण आमी हें विसरून गेल्यात. शेतां पुरयल्यात, दोंगर कापल्यात सैमूच ना जाल्यार पयसो आसून नासून सारकोच. मागीर भलायकी इबाडटकच हाॅस्पिटलांची वारी करपाची आनी देव – देव करपाचो. अहवाला प्रमाण, 2019 ते 2024 मजगतीं, दरवर्सा 1787 शारांत पीएम 2.5 ची पातळी मर्यादे परस चड आशिल्ली. हातूंत 2020 वर्साचो डेटा कोविडाक लागून ना. 44 टक्के शारां ‘क्रॉनिक एअर पॉल्यूशन’ श्रेणींत येतात. हातूंतल्या फक्त चार टक्के शारांतूच केंद्राचो नितळ हवा उपक्रम 2019 त चालीक लागला. तरीय हवेंत सुदारणा जायना. खरें म्हणल्यार हो उपक्रम राज्य सरकारांचे मजतीन पुराय देशांत चालीक लावंक जाय. बर्नीहाटांत पीएम 2.5 ची सरासरी 100 मायक्रोग्राम प्रति घनमिटर इतली आसा. तर दिल्लींत 96.
देशांतले हवेची गुणवत्ता सुदारतलो जाल्यार विज्ञानाचो आदार घेवचो. डेटा तयार करपी हे संघटनेचे भारतांतले विश्लेशक मनोजकुमार म्हणटात. सल्फर डायोक्सायड, नायट्रोजन डायोक्सायड चड घातक. देखून उद्देग, उर्जा प्रकल्पांचेर चड लक्ष जाय, अशेंय ते सांगतात. प्रदुशणाचें प्रमाण पळोवन निधी दिवंक जाय. पयशां बगर कसलींच कामां जायना, हें वेगळें सांगपाक नाका. ह्या काळांत वित्त आयोगान 13,415 कोटी रुपया प्रदुशण निवळावपाक दिले. तातूंतले 9929 कोटी खर्च जाल्यात. 68 टक्के रस्त्या वयलो धुल्लो नितळ करपाक, येरादारीचेर 14 तर कोयर लासपाचेर 12 टक्के. खरें म्हणल्यार उद्देगां कडल्यान प्रदुशण जाता ताचेर फक्त 1 टक्को खर्च केला. राष्ट्रीय नितळ हवा उपक्रमा खाला हवा कितली मेरेन सुदारतले, हें लक्ष्य दवरून काम करूंक फावो. खाजगी गाडयांच्यो पीयुसी चांचण्यो, तांचे संख्येचेर नियंत्रण, पोरण्यां वाहनांचेर बंदी घालूं येता. भौशीक येरादारी, इलेक्ट्रीक गाडयांचेर भर दिवंक जाय. उद्देगांचेर लक्ष जाय. धुंवर, धुल्ल उणो करपी उपकरणां, नवें तंत्रज्ञान वापरून प्रदुशण उणें करचें. लोकांनी सायकल, पायांनी चलपाची संवय घालूंक घेवंक जाय. इलेक्ट्रीक स्कूटरी वापरूंक जाय. प्रत्येकान झाडां लावप गरजेचें. घरांत रांदपाक इलेक्ट्रीक शेगडी वापरप बरें. शेतकार पीक घेतलें काय शेतांतलो कोयर लासपाक उजो घालतात. दिल्ली, हरियाणाच्या प्रदुशणाचें हें सगल्यांत व्हडलें कारण. हाचेरुय
उपाय जाय.
पर्यावरण तिगलें जाल्यार हवा सुदारतली. आपशीच भलायकेचेर बरे परिणाम जातले.
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
