सायड- शो एक मुखेल घटक म्हुणूं येता

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

तातूंतल्या चड जाणांक संगीताचें सैमिक देणें आसलें आनी थोड्यांक सोल्फां वाचूंक बरोवंक समजतालीं आनी एक- एक तरी संगीत वाजंत्र ते वाजयताले, चड करून रेबॅक.

तियात्र प्रकाराची विशेशताय म्हळ्यार तातूंतलो ‘सायड-शो’ वा पड्या मदीं सादर केल्लीं कांतरां, तियात्र जावन आसा आख्या संवसारांत असो एकूच संस्कृतीक प्रकार. जातूंत अशीं विविध विशयांचेर बारा तीं पंद्ररा वा अदीक कांतारां आसतात, जाका तियात्रांत ‘सायड-शो’ म्हण पाचारतात, वळखतात. आनी हीं कांतारां विविध विशयांचेर आसतात तें जालेंच, शिवाय तीं विविध प्रकाराचीं आसतात. जशे परीं सोलो, क्लॉवन, कॉरल , ड्यूएट, ड्यूओ, ट्रीओ, क्वॉर्टेट, क्विवनटेट, (पांचको) सवको आनी सातको. तीं कांतारां सादीं म्हणल्यार परस्पर क्रिया (इन्टरैक्शन) नासतना वा परस्पर क्रिया आशिल्लीं जावंक येतात. सोलो आनी कॉरल कांतारां सोडलीं जाल्यार ड्यूएटां, चवके, पांचके, सवके आनी सातके तर इन्टरैक्शन आसपायतलींच कांतरां आसतात. ड्यूओ आनी ट्रीओ इन्टरैक्शन वो परस्पर क्रिया आशिल्लीं वो परस्पर क्रिया नाशिल्ली जावं शकतात. आतांच्या आधुनीक नेमा प्रमाणें ड्युयो आनी ट्रीओ कांतरां इन्टरैक्शन आशिल्लींच आसूंक जाय, ना जाल्यार तीं ‘कॉरल’ जातात अशें मांदपांत कितलें शाणेंपण आसा तें हांव सांगूंक शकना. ह्या मापदंडान जर तीं मेजलीं जाल्यार ट्रीओचो वस्ताद – कीड- यंग– रोड जावं कन्सेपशन- नेल्सन- एथनी वा रॉम-रेम-रॉड आनी ताचे उपरांत मेंडीस ब्रदर, विलमिक्स ट्रीओ हांचे भोव थोडे ट्रीओ इन्टरैक्शन आशिल्ले आसूं येता, पूण चडशे डीसन्ट आनी थोडे राजकी ट्रीओ इन्टरैक्शन नाशिल्ले आशिल्ले, तरी ते वर्तले ट्रीओ आनी ते गायतल्यांकूय ट्रीओ (जशे विलमिक्स ट्रीओ) म्हणून तियात्र – मोगी पाचारताले. ह्या ड्युओ, ट्रीओ आनी कॉरला संबंदीं नव्या नेमांचेर दुसरे फावटीं केन्नाय हांव बरयन.
तियात्र हो गोंयकारांचो संस्कृतीक प्रकार पयलेच फावटीं मुंबयंत माचयेर हाडलो. बार्देज- आसगांवच्या लुकासिनो रिबेरा हांणी इतालियन ऑपेरा हातंल्यान स्फुर्ती आनी युक्ती घेवन तांणी हो तियात्र सादर केलो. आनी देखावे बदलचे खातीर वेळ मेळूंक मदीं असलीं विविध कांतरां घातलीं. आनी हीं कांतरां तियात्राच्या मुखेल कथानकांत (प्लॉट) आनी अभिनया सांगाताक, जावंक पावलीं एक मुखेल घटक, एका तियात्राचो, देखूनच हांवें म्हणलां, सादर करप्यांनी हो तियात्राचो ‘सायड शोव’ वेळ भरुन काडूंक सादर केल्लो आसत, पूण प्रेक्षकांनी तो तियात्रांचो अती मोलाचो घटक म्हूण स्विकारलो. ह्या कांतारांच्या सायड शॉवांत मागीर सुधारप जायत गेलें. आनी तातूंतल्यान रचप्यां- गांवप्यां मदीं सर्त लागून एका परस एक वरत्या मोलाचें कांतार आयकुप्यां मुखार सादर जावंक लागलें.
आदल्या काळार एका तियात्रांत कलाकारांची वळेरी (कास्ट) थारायताना ‘सायड शोवा’च्या कलाकाराचेर अदीक लक्ष दिवप जातालें. कांय कलाकार फकत अभिनय करताले जाल्यार कांय कलाकार फकत गावपी आसले. तातूंत थोडे कलाकार अभिनव करपी तशेंच कांतोरिस्ट म्हण दोनूय गटांनी पर्जळ्ळटाले. आनी तसल्या तियात्रिस्तांक अदीक मागणी (डिमांड) आसताली. उधारणाक, त्या काळार सॅबी कुतिन्हो, प्रेम कुमार हे फकत अभिनय करपी कलाकार जावन आसले जाल्यार, यंग मेनेझिस, आल्फ्रेड रोज हे फकत गावपी कलाकार म्हूण वेताले. तांणी ल्हान-ल्हान अभिनय केल्यात आसत पूण तांची विशेश योग्यताय (फोर्ट) म्हळ्यार ते वर्तताले फिशाल गीतकार आनी गायक. सौजा फेरार्व आनी सी आल्वारीस, हे अभिनय करूंक तशेंच गावूंक योग्य आशिल्ले कलाकार जावन गेले.
चडान चड तियात्रांतले गावपी जावन आशिल्ले खास आपूणच आपलीं गितां रचपी आनी आपल्या गितांक नाद बसोवपी. त्या काळाच्या कांतरांनी पळयत जाल्यार चड करून कांतारां निजाच्या आनी गोंयच्या नादाचेर बसयल्या संगीताचेर आसतालीं. त्या काळाचे तियात्रिस्त चड करून संगीताची फाटभूंय आशिल्ले कलाकार वर्तले. आनी तातूंतल्या चड जाणांक संगीताचें सैमिक देणें आसलें आनी थोड्यांक सोल्फां वाचूंक बरोवंक समजतालीं आनी एक- एक तरी संगीत वाजंत्र ते वाजयताले, चड करून रेबॅक.

(मुखार चलता)
लिप्यांतर – विशाल खांडेपारकार, 8080622370

फावस्तो वि. दा कोस्ता
9821228684