फिरतना शिकूया भास, भेस, दायज

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

नातलां, दिवाळीच न्हय जाल्यार गिमाचे सुटयेंतय देस- विदेसांत भोंवतल्यांची संख्या वाडटा. पांच-नखेत्री हॉटेलांत रावपी पर्यटकांक सरकारी यंत्रणा मेजता, पूण रस्त्याचे कुशीक, दर्यादेगांनी उक्त्या मळांनी, सैम सांगातांत रावतल्यांचे कितें? एकादरे तेच खातीर शिंयाच्या दिसांनी 25 जानेवारी राष्ट्रीय पर्यटन दीस मनोवपाची येवजण जाल्या आसुंये.

अामचो देस स्वातंत्र्याच्या अमृत महोत्सवी वर्सांत आसतना जी- 20 राष्ट्रांचे परिशदेचें अध्यक्षपदय भारता कडेन आयलां. गोंयाकय बसका घेवपाची संद आसा, बसकेक येवपी सोयऱ्यांक भोंवपाक व्हरतना राजभास (मायभास), भेस, दायजाची वळख जातली हाची जतनाय घेवया. अंदूंच्या राष्ट्रीय पर्यटन दिसाची संकल्पनाच ती आसा हें मतींत दवरुनूच सरकार गोंयच्या पर्यटनाचो हारसो बदलपा खातीर पावलां मारतलें अशी आस्त आसा.
आंतरराष्ट्रीय पर्यटन दीस 27 सप्टेंबराक मनयतात, वर्स सोंपतना येवपी नातलां वांगडा सोयरेच न्हय जाल्यार संवसारभर शिंपडिल्ले भारतीय मायभुंयेंत येतात. नातलां, दिवाळीच न्हय जाल्यार गिमाचे सुटयेंतय देस- विदेसांत भोंवतल्यांची संख्या वाडटा. पांच-नखेत्री हॉटेलांत रावपी पर्यटकांक सरकारी यंत्रणा मेजता, पूण रस्त्याचे कुशीक, दर्यादेगांनी उक्त्या मळांनी, सैम सांगातांत रावतल्यांचे कितें? एकादरे तेच खातीर शिंयाच्या दिसांनी 25 जानेवारी राष्ट्रीय पर्यटन दीस मनोवपाची येवजण जाल्या आसुंये.
पर्यटन म्हणल्यार देस, विदेसांत फिरप, भोंवप, फिरतना – भोंवतना जंय वता थंय सैम, सैमीक दायज, संस्कृताय, प्रदेसाची राजभास आनी राष्ट्रभास, भेसाची म्हायती घेवंक जाय. राष्ट्रभास, राजभास शिकल्यार संवसाराची भासय शिकप सोंपें, सैम आनी सैमान दिल्लें दायज होच व्हड गिन्यानाचो दिवो.
तंत्रगिन्यान, यंत्रगिन्यानाच्या युगांत वतना भारतांतल्या पर्यटनाक वेगळी दिका दिवपा खातीर केंद्र सरकार येत्न करता अशें केंद्रीय पर्यटन खात्याचें संकेतथळ पळेल्यार कळटा. कोविडाचे धामीन संवसारांतल्या पर्यटनाक धपको दिला, भोंवपी, फिरपी आपल्याचेर चड चेपण घालतात अशें सैमाक दिसलें आसतलें. पर्यटनाक नवी वाट दाखोवपाक जाय हे खातिरूच कोविडाचें वीख अजून पातळत आसा व्हय? केंद्रीय पर्यटन, अर्थ खात्याच्या संकेतथळार भोंवडेकारांची, भारताचे अर्थवेवस्थेची स्टॅटिस्टिक्स आसा तिचो अभ्यास केल्यार देसा बराबर गोंय पर्यटनाचे धोल कित्याक बडयता तें समजना. पर्यटन हें आमचे अर्थवेवस्थेचो फाटीकणो न्हयच हेंय कोविडा आदले स्टॅटीस्टिक्साची बारीकसाण घेतल्यार होलमतलें.
भारतीय, गोंयची अर्थवेवस्था काल आनी आयजय शेतकाम, उद्येगाचेर निंबून आसा. पर्यटन वा भोंवप, फिरप हें भौसाक भावता तेन्नाच जाता, अभ्यास, परिशदो, कार्यावळी, बसकां निमतान तें फुलता हाचो विचार पर्यटकां खातीर भौशीक साधनसुविधांची निर्मणी करतना जावप गरजेचो. पर्यटन हो तिगपी न्हय तर एक व्हड जोडउद्येग, वेवसाय म्हूण फुडें व्हरप योग्य हें वेवसायांतल्या भागीदारांक कळ्ळां. जी-20 अध्यक्षीय परिशदेंत त्या विशयाचेर मुखेल भासाभास जावपाची आसा, 2020 वरी लॉकडावन हाडपी कोविडा वरी धाम परतून आयल्यार उपाय बेगीन कशे जावचे? मनीस जीण कशी वाटावची? हे विशय भासाभाशेंत आसाच त्या भायर कोविडाच्या उपरांत नवे उद्येग, वेवसाय जल्म घेतात तें सांगप, दिवपा घेवपाच्यो कबलाती करप हो बसकेचो मुखेल हेतू. विदेशांतलें भांडवल देशांतल्या उद्येगांत, तंत्रगिन्यान, यंत्रगिन्यानांत येता, पर्यटनांत न्हय हें सरकारी यंत्रणेन शिकपाचे दीस आयल्यात.
शेतकाम, उद्येग आनी वेवसाया परस भारतांत सेवा क्षेत्र (विभाग) रिगता हें अर्थ खात्याच्या संकेतथळावेलें संख्याशास्त्र सांगता. वावरांत दीस-रात घुस्पून उरल्या उपरांत चार दीस विसव घेवपा खातिरूय भोंवप, फिरप आसताच पूण तेंय ऋुतूमानाचेर निंबून. नातलां, चवथ, दसरो, दिवाळी, इद, संवसार पाडव्याचे बराबरीन कार्नाव्हल, शिगम्यान पर्यटना खातीर उत्सवाचें रूप कितलेंय दिलें तरी पर्यटक दोन ते पांच दीस येतात हें विसरूंक येत व्हय? परिशदांचें, कार्यावळीचेंय तेंच आनी कोविडान हाडिल्ल्या वर्क होम संस्कृतायेचेंय तशेंच. उत्सव गांवांनीच पळोवचे, मनोवचे, थळावे संस्कृतायेक, जेवणा खाणाक, वेवसायाक उर्बा दिवपी ते आसचे हें केंद्र सरकाराक उसरां होलमलां. गोंयांकय केंद्रीय निती आपणावन केंद्राचे येवजणे प्रमाण उत्सव, इफ्फी वरी महोत्सव मनोवपाक वांटेकार जावचे पडटा. थोडो पयसो मेळटा पूण थळाव्या मनीस जिणेचेर, संस्कृतायेचेर जावपी परिणामाचें कितें?
केंद्र सरकारान देसाचें फाटल्या 75 वर्साच्या सैमीक आनी निर्मणेक घाल्लें दायज सुदारपाचे नदरेन केल्ल्या येवजणींचो लाव गोंय सरकार घेवपाक लागलां. भास, भेस, दायज लोकां मुखार, पर्यटकां मुखार हाडपाक शिटूकसाण, इतिहासाचें गिन्यानय जाय. फुडली पिळगी पर्यटन उद्येगाक पाळो दितली, फिरपा भोंवपाची मोगी जातली जाल्यार शिक्षणांत पर्यटनाचो आसपाव करपाक जाय. देसांत पर्यटन केन्ना आयलें ताचो दुबाव आसा पूण गोंयांत विदेशी पर्यटन विदेसांत शिकिल्ले, भोंविल्ले आदले मुख्यमंत्री स. डॉ. विल्फ्रेड डिसोझा हांणी हाडिल्लें. तांच्या सरकाराच्या तेंपार गोंय म्हणल्यार हिप्पी संस्कृताय म्हणटा ती आयली पूण ते संस्कृतायेक देसा प्रमाण गोंयांतय गिराण लागलां. डॉ. डिसोझा हे कोंकणी मोगीय आसले पूण उलोवप चडशें इंग्लीशींतल्यान.
राष्ट्रभास, राजभास पर्यटनांत, शिक्षणांत भोव म्हत्वाची. राष्ट्रभाशे परस राजभाशेक – मायभाशेक दक्षीण भारत म्हत्व दिवपी. दक्षिणेंतल्या बसीं पासून दुकाना मेरेन तकटे राजभाशेंतले आनी म्हणुनूच दक्षिणेंतलीं तामीळनाडू, कर्नाटक, केरळ वरी राज्यां इतिहास, सैमान दिल्ल्या दायजान, संस्कृतायेन, पर्यटनानय गिरेस्त. ते गिरेस्तकायेंतल्यान उदरगतीचे पांवडे चडटना त्या राज्यांक राजकी थिराय, घटसाण मेळ्ळी. पूर्वांचल, उत्तरांचला कडेन ती गिरेस्तकाय व्हरपा खातीर केंद्र सरकाराचे आयज येत्न आसात. प्रधानमंत्र्यांचो उत्तर प्रदेशांतलो वाराणसी मतदारसंघ, मध्य प्रदेश, उत्तराखंड राज्यांतलीं कांय थळां पर्यटनाची मुखेल केंद्रां जावपाचे वाटेर आसात. उद्येग, वेपार गुजराताच्या लागसार आशिल्ल्यान मध्य प्रदेश, उत्तराखंड, राजस्थान, महाराष्ट्र, कर्नाटकांतल्यान वतात. देसाची राजधानी दिल्ली पर्यटनांत उंचेल्या तांकीच्या साधनसुविधांतल्यान पर्यटनाच्या मळार धांवता अशें वर्स 2021 मेरेनचें. केंद्र सरकाराचें संख्याशास्त्र सांगता.
कितलेंय म्हणलें, जायरात केली तरी गोंय पर्यटनांत फाटीं आसा अशी म्हायती त्याच संख्याशास्त्रांतल्यान मेळटा. गोंयच्यो खणीच राज्याच्या अर्थकारणाचो फाटी कणो पूण 75 टक्के येणावळ केंद्राचे तिजोरेंत, पर्यटनाचेंय तेंच. कांय मूळ खण लीजधारकांची पिळगी उंचेल्या शिक्षणांतल्यान त्या उद्येगा पासून जशी पयसावल्या तशेंच पर्यटनाचें जालां व्हय? शेतकाम, परंपरीक वेवसायाचें शेणपी दायज परत रिगपाक कितलीं वर्सां लागतलीं? पर्यटनांतल्यान आयिल्ली प्रमाणा भायर गेल्ली नायट लायफ फुडले, आयजचे पिळगेची न्हीद खळयता तेन्ना डान्स बारविरोधी मोर्चा येतात. पर्यटन फकत गोंयकारांची न्हीद खळयना ना जाल्यार भूंय, भास, संस्कृताय चेपयता तेन्ना उंचेलें शिक्षणय म्हारग जाता, मनशांतीय ना जाता. गोंयांत येवपी भोंवडेकारांक, वेवसाय, उद्येजकांक मात शांत गोंय आवडटा. नामनेचे गायक शंकर महादेवन हांणी पर्पल फेस्ताक अशें कितें पळयलें म्हणून तांणी गोंय संगीत शिक्षण सुविधांत उणें पडटा म्हणलें? तांची म्युझिक अकादमी गोंयां सावन पयस वचपाक दिवंक जायना. कार्यावळींचें वेवस्थापन शिस्तीन जाल्यार येणावळ येतलीच, दिल्ली परस गोंय फुडें पावतलें. संगीत, शिक्षण, मनशांती, सैम, राजभास, भेस, दायज आनी वीज, उदक, येरादारी तशेंच हेर भौशीक साधनसुविधा सुदारप हीच गोंयची फुडल्या तीन वर्सांची मोख आसची.

सुहासिनी प्रभुगावकर
9881099260