थाराव चालीक लागप म्हत्वाचें

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

विधवां आडच्यो न्हय, तर ज्यो प्रथा मानसीक, शारिरीक, अर्थीक लुकसाण करतात, समाजाक काळखी युगांत धुकलतात त्यो बंद करपाक जाय.

कोल्हापूरांतल्या हेरवाड पंचायतींत कांय बायलांनी विधवा आडच्या प्रथांचेर बंदी घालची, असो थाराव मांडलो. तो संमत जालो. दोन म्हयन्यांनी हे घडणुकेक वर्स जातलें. पोरूं में म्हयन्यांत महाविकास आघाडी सरकारान हो कायदो राज्यभर लागू केलो. पूण, तो चालीक लागला काय ना, हें थंयच्या लोकांक खबर आसतलें. विधवा आडच्यो प्रथा कसल्यो? कांकणां फोडप, व्हंट भरप, कुकूम पुसप, मंगळसूत्र तोडप, आंगणांत हाडून माथ्या वयल्यान उदक ओंतप…. अश्यो साबार प्रथा गांवांगांवांनी आसात. उपरांत ते अस्तुरेक कसल्याच धर्मीक, संस्कृतीक कार्यांत वांटो घेवपाक मेळना. पुताच्या लग्नांत पसून तिका दाराच्या पड्ड्या आड रावन ल्हवूच देवकार्य, लग्नाचे विधी पळोवचे पडटात. हळदकुकुम, बारसो, फुलां माळप, दिवजां, धालों पसून तिका चार हात पयस रावचें पडटा. चडशे कडेन अजून ह्यो प्रथा पाळटात. सावित्रीबाई इतल्याच आधुनिक विचारांच्यो, सुशिक्षीत बायलो पसून घरच्यांक कितें दिसतलें म्हूण प्रथांक विरोध करीनात, कांय प्रथा स्वताय पाळटात. इतलें हें सगलें आमच्या संस्कारांनी घट रोमलां. तरीय वायटाचो आमी त्याग करपाक जाय, हेंय तितलेंच खरें. आदल्या तेंपार बायलेचे केंस कापताले, तिका काळखे कुडींत दवरताले, तांबडें कापड न्हेसून तिका जीण सारची पडटाली. कांय जाणांक सती वच्चें पडटालें. म्हान समाजसुदारक राजा राममोहन राॅय हांणी ब्रिटिशां कडेन फाटपुरवण करून हे प्रथेचेर बंदी हाडपाक लायली. 1828 त देशाचे गव्हर्नर जनरल लाॅर्ड विलीयम बेंटिन्क हांणी सती, दोन लग्नां, बालविवाह, चली गर्भाक मारप हांचे आड कायदोच केलो. अर्थांत हें सगलें अजून कांय प्रमाणांत चालू आसा. कांय वर्सां पयलीं राजस्थानांत रुप कंवर हिका सती वचपाक फोर्सार केल्ली.
गोंयांत कोरगांव आनी धारगळ पंचायतीन विधवांक सन्मान मेळचो म्हूण ह्यो प्रथा पाळच्यो न्हय, म्हूण थाराव घेतलो. उपरांत मोरजी पंचायत मुखार सरली. आतां केरी (सत्तरी) पंचायतीन तसो थाराव घेतला. सगल्यांक परबीं. अर्थिक नदरेन पेडणें आनी सत्तरी हे तशे मागाशिल्ले तालुके. हेर कडेन रावपी लोक तांकां नांवां दवरपाची संद सोडीनात. पूण विचारांनी आधुनिक, फुडारिल्लें पयलें पावल ह्या दोन तालुक्यांनीच मारलां. आतां हेर पंचायतींनी, नगरपालिकांनीय मुखार सरचें. भिवपाची गरज ना. कारण प्रथा बंद करप हो आमच्या धर्माचेर हल्लो अशी आड्डी अजून तरी कोणे मारूंक ना. फकत हिंदूच कित्याक, हेर धर्मांनी पसून अश्यो प्रथा आसात, आसतल्यो. तांणीय मुखार सरून बायलांची सोभेमाजार जावपी ही अवहेलना थांबोवची. घोव मरतकच ते बायलेचेर व्हड मानसीक आघात जाल्लो आसता. तातूंत ती नोकरी करपी नासल्यार चडूच खचता. समाज तिका तुच्छ लेखता, तिचो गैरफायदोय घेता, बऱ्या कार्यांत तिका लागीं घेनात. ताका लागून धीर खचिल्ली विधवा आत्महत्याय करपाक शकता. बायलांच्या आत्मसन्माक धपको दिवपी ह्यो प्रथा कायद्यान बंद करपाची सरकारी पांवड्याचेर घोशणा जावची. वास्तवीक, मनीस बाजारांत नुस्तें हाडूंक गेल्ले भशेन दर चार म्हयन्यांनी अंतराळ केंद्राचेर वचून येता. विज्ञान, तंत्रज्ञानान तर स्वता विचार करपी कृत्रिम मनीस (रोबो) तयार केल्यात. तेन्ना अशे थाराव घेवपाचो वेळ येवप ही आमच्या फुडारिल्ल्या राज्याक लज.
फक्त घोव मरता ते दीस जें कितें करतात, ताचे आड हो थाराव. कोणाक धर्म बुडयलो अशें दिसता जाल्यार ताणें तें मनांतल्यान काडून उडयल्यार बरें. पंचायतींनी हे थाराव घेतल्यात खरे. पूण ते चालीक लागपाक जाय. फाटल्या वर्स भरांत कोणे ह्यो प्रथा पाळ्ळ्यात काय नात, हें थळावेच सांगूं शकतात. गांवच्या धा जाणांनी, बुदवंतांनी, महिला मंडळांनी, राजकी संघटनांनी, देवस्थान समित्यांनी हे थाराव सगले लोक पाळटले, हाचेर नदर दवरूंक फावो. आमच्या जिवितांत जें- जें बरें जालां तें देवाच्या आशिर्वादाक लागूनच आनी जें- जें वायट जालां, तें देवाचो कोप जाल्ल्यानूच, अशें दरेका भावार्थी मनशाक प्रामाणीकपणान दिसता. अशें चिंतून तो स्वताचोच अपमान करता हें ताका समजना. कारण कश्ट, आत्मविस्वास, जिद्द, हुशारीच्या बळग्यार ताणें यश जोडिल्लें आसता. पूण तें स्रय तो स्वता केन्नाच घेना. विधवां आडच्यो न्हय, तर ज्यो प्रथा मानसीक, शारिरीक, अर्थीक लुकसाण करतात, समाजाक काळखी युगांत धुकलतात त्यो सगल्या धर्माच्या विचारी लोकांनी बंद करपाक जाय. काळाची गरज ती.