केंद्र सरकाराचीं नवीं हुकूमी नाणी !

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

महाराष्ट्राचे आतां मेरेनचे सगल्यांत वादग्रस्त थारिल्ले राज्यपाल भगतसिंग कोश्यारी हांचो राजिनामो स्विकारतना केंद्र सरकारान तेरा राज्यांक नवे राज्यपाल दिल्यात. राज्यपाल पदाच्या जापसालदारींतल्यान मेकळें करपाची कोश्यारी हांची विनवणी केंद्रान मानून घेतली, काय दिसान दीस वजें जावंक लागिल्ल्यान चड तेंप त्या पदार दवरून नव्या संकश्टांक आमंत्रण दिवपा सारकें आसा, असो विचार करून केंद्रान तांकां घरा धाडलें हो चर्चेचो विशय. महाराष्ट्र आनी हेर बारा राज्यांक आतां नवे राज्यपाल मेळ्ळ्यात. विरोधकांक कांय तेंप तरी शांत दवरपाक ह्यो नेमणुको करपाचें गरजेचें थारिल्लें आनी ते प्रमाण हें घडोवन हाडलां, अशेंय म्हणपाक जाता. नवे राज्यपाल आयिल्ल्यान सगले प्रश्न सुटावे जातले आनी विरोधकांक जाय तेंच जातले, अशें मानप पिशेंपणाचे थारतले आनी कांय तेंपान ‘यो रे माझ्या मागल्या’ जावप सभावीक आसा.
महाराष्ट्रांतल्यान कोश्यारी गेल्ल्याची विरोधकांची खोस चड तेंपे तिगतली अशें दिसना. कारण तांचे सुवातेर हाडल्यात ते रमेश बैस हे लेगीत तितलेच वादग्रस्त. झारखंडांत तांणी ताची झलक दाखयल्या. मुख्यमंत्री हेमंत सोरेन सरकाराच्या जायत्या निर्णयांक तांणी आक्षेप घेतिल्लो. लाबाच्या पदाच्या वादा वयल्यान सोरेन हांकां अपात्र थारोवपाच्या मुद्द्यााचेर बैस हांणी वेंचणूक आयोगाचोय सल्लो मागिल्लो. ताचे वयल्यान राज्यपाल आनी मुख्यमंत्री सोरेन हांचे मदीं जाल्लो संघर्श अजून तसो ताजो आसा. देखून महाराष्ट्रांतल्या विरोधकांची अवस्था उज्यांतल्यान फुफाट्यांत अशी जाली ना म्हणजे मेळयली. सध्या निदान कोश्यारी गेल्ल्याचें समादान तांकां निश्चितच मेळटलें. राज्यपाल हे निमणे केंद्रांचे हुकूमाचे ताबेदार आसतात हें हालींच्या बऱ्याच घडणुकां वयल्यान सिद्ध जालां.
विरोधकांची जंय सरकारां आसात, त्या राज्यांत राज्यपालांच्या पदांचो हुकूमी नाण्या भशेन वापर करून थंयची सरकारांक अस्थीर करप, कारभारांत नाना तरेचीं आडमेळीं हाडप हे प्रकार आयज देशांत नवे उरिल्ले नात. काँग्रेसीच्या सरकारांनी जाल्यार राज्यपालांक वेठबिगार करून सोडपाचें तितलें बाकी दवरिल्लें. केंद्रांतल्या काँग्रेस सरकाराचे राजवटींत वट्ट नव्वद राज्य सरकारां 356 कलमाचो वापर करून उडयिल्ल्याचें विधान हालींच प्रधानमंत्री मोदी हांणी अर्थसंकल्पा वयले चर्चेक जाप दितना केल्लें. आतांय राज्यपालपदांचो वापर केंद्र आपल्याक जाय तसो करीना अशें म्हणप धाडसाचें थारतलें. महाराष्ट्रांत कोश्यारी, झारखंडांत रमेश बैस, तामिळनाडूंत आर. एन. रवी हांच्या वांगडाच दिल्लींच्या नायब राज्यपालांचेय उदाहरण दिवपाक जाता.
राज्यपाल पदाची मर्यादा कशी पाळटात हें महाराष्ट्र, झारखंड, तामिळनाडू आनी नवी दिल्लींत आमी पळयलां. केंद्रातल्या सरकाराच्या संमती विणें हें सगलें घडटा वा त्या त्या राज्यांतले राज्यपाल स्वताच अशे निर्णय घेतात हाचेर ल्हान भुरगें लेगीत विस्वास दवरचें ना. सादारपणान राज्यपालांनी राज्य सरकाराच्या सल्ल्या प्रमाण काम करपाचें आसता अशें संविधान सांगता, मात विरोधक ज्या राज्यांत सत्तेर आसात थंय संविधानांतल्या तजविजांक किंकोंत करनात हें आमी पळयतात आनी अणभवतात. तेरा राज्यांतल्या नव्या राज्यपालांची नियुक्ती तांकां कसलोय खाशेलो अजेंडा दिनासतना केल्या जाल्यार ताका येवकार दिवचो पडटलो.
राज्य सरकारांच्या अधिकारांचेर अतिक्रमण करपाची मेकळीक संविधान राज्यपालांक दिनास्तनाय कोश्यारी, रवी हांचे सारक्यांनी ते आशिल्ल्या राज्यांतल्या सरकारांची सत्त्वपरीक्षा पळयली आनी केंद्रांतल्या सरकारान ताचे कडेन आडनदर केली हें न्हयकारपाक जायना. व्यक्तिगत अजेंड्याक जाल्यार थंय थारो आसना, मात सत्यपाल मलिक हांचे सारके राज्यपाल तकलेर वजें थारतात आनी आमच्या सुपुल्ल्या गोंयान लेगीत ताचो अणभव घेतला. दिल्लीच्या नायब राज्यपालान जाल्यार आम आदमी पक्षाच्या सरकाराक बरोच घाम काडला. केरळांत राज्यपाल अरिफ खान हांचें वागणे विक्षीप्त आशिल्ल्याची सरकाराची भावना आसा. ज्या राज्यांच्या राज्यपालांचे सुवातेर नवी नियुक्ती जाल्या, तातूंत तामिळनाडू वा केरळाचो तशेंच दिल्ली संघ प्रदेशााचो आसपाव ना. ताका लागून थंय सध्या चालू आशिल्लो राजकी खेळ फुडें चालूच उरतलो हें स्पश्ट आसा.
आमचे राजेंद्र आर्लेकार सिमल्याच्यान पाटण्यांत वतात ही अर्थातूच गोंयकारां खातीर अभिमानाची गजाल. हिमाचल प्रदेशाचे राज्यपाल म्हणून अडेज- तीन वर्सांत बरी कामगिरी केली आसली तरी आतां थंय काँग्रेसाचें सरकार अधिकाराचेर आयलां. तांच्या सामकार घडये कटकटी वाडटाशिल्ल्यो म्हणून वा वेंचणुकांचे फांटभुंयेर बिहारांत आर्लेकार चड उपेगाक पडपाक शकतले ह्या विस्वासान तांकां थंय धाडल्यात आसुये. तांचे सुवातेर हिमाचल प्रदेशाचे राज्यपाल म्हणून जांची नियुक्ती केल्या ते शिवप्रताप शुक्ल हे आदले अर्थ राज्यमंत्री आसात. राजस्थानाचे बळीश्ट फुडारी गुलाबचंद कटारिया हांकां आसामाचे राज्यपाल म्हणून धाडल्यात. जाल्यार राज्यपाल फागू चौहान बिहारांतल्यान मेघालयांत वतले.
भाजपाचे चार फुडारी राजभवनांत दाखल जातले हाचे कडेन राजकी नदरेंतल्यान पळोवपाक जाता. गुलाबचंच कटारिया, लक्ष्मणराव आचार्य, सी पी राधाकृष्ण आनी शिवप्रताप शुक्ल हें दरेकी आसाम, सिक्कीम, झारखंड आनी हिमाचलच्या राजभवनांत दाखल जातले. भाजपाक ताच्या अणभवाचो लाब मेळोवपाचो आसा वा तडजोड म्हणून तांकां हें कदेल दिलां आसुये, अशें म्हणपाक जाता. सर्वोच्च न्यायालयाचे निवृत्त न्यायमूर्ती एस अब्दुल नजीर हांची आंध्रप्रदेशाचे राज्यपाल म्हणून केल्ली नियुक्ती सगल्यांत वादग्रस्त थारल्या आनी ताचे वयल्यान आत्तांच सरकार आनी विरोधकां मजगतीं तू तू- मै मै सुरु जालां. फुडल्या कांय दिसांनी तांचे मदीं झूज पेटूं शकता. अयोध्येचेर सर्वोच्च न्यायालयाच्या ज्या खंडपिठान इतिहासीक निवाडो दिलो, त्या खंडपिठांत नजीर हांचो आसपाव आशिल्लो. काँग्रेसान हे नियुक्तीक आक्षेप घेतला तरी आदले मुख्य न्यायमूर्ती पी सत शिवम आनी न्यायमूर्ती एफ फातिमा बी हांचे केल्ले नियुक्तीक लागून काँग्रेसीन टिका करपाचो नैतिक अधिकार वगडायला. न्याय वेवस्था नियोजीत पद्दतीन कमजोर करपाचें काम चल्लां, अशी टिका जाता. राज्यपाल पदार राजकी नियुक्ती करून राजकारणा खातीर घटनात्मक पदांचें अवमूल्यन करप ही लोकशाय प्रक्रियेची फकांडां आसलीं तरी ताचें आतां कोणाच चडशें पडिल्लें आसना. राज्यपालांच्या नेमणुकां कडेन आतां फकत एक उपचारीक प्रक्रिया म्हणूनूच पळयतात तें चड करून तेच खातीर आसत…

वामन प्रभू
9823196359