अन्न सुरक्षा ही सगळ्यांची जापसालदारकी

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

दरवर्सा 7 जून संवसारीक अन्न सुरक्षा दीस म्हणून मनयतात. आमी खातात त्या अन्नांतल्यान आमची कुड वाडपाक आनी निरोगी रावपाक गरजेचीं पोशक तत्वां मेळटात. देखून अन्न सुरक्षा ही सगळ्यांत चड म्हत्व आसा. उपलब्ध आंकडेवारी प्रमाण, दरवर्सा अब्जांनी लोकांक अन्ना पसून दुयेंसां जातात आनी लाखांनी लोकांचो जीव वता. अन्न सुरक्षा म्हत्व वळखून संयुक्त राष्ट्र संघटनेच्या सर्वसादारण सभेन 2018 वर्सा संवसारीक अन्न सुरक्षा दीस मनोवपाचें थारायलें. हातूंत अन्नाक लागून जीं संकश्टां आसात ती पयस करप, अन्न सुरक्षा योगदान, मनशाची भलायकी आनी अर्थीक समृद्धी हांचो आस्पाव जाता. अन्न सुरक्षा ही सगळ्यांची जापसालदारकी. हातूंत अन्न वेवसाय संचलन करपी, सरकारी संस्था आनी गिरायकांचो आस्पाव जाता.
अन्न तयार करपा सावन तें दिवपा मेरेन सुरक्षीतताय निर्माण करपाची गरज आसा. शेतकारांनी बऱ्या शेती पद्दतींक पाळो दिवपाची, कीटकनाशकांचो वापर नियंत्रीत करपाची, दर एका प्रकाराच्या पिका खातीर परवानगी आशिल्लींच कीटकनाशकां वापरपाची, येरादारी करप्यान बरी येरादारी पद्दत पाळपाची, सांठवण करपी मनशान साठोवपाच्यो बऱ्यो पद्दती पाळपाची, कच्चो माल विकतो घेतना खरेदीदारांनी जतनाय घेवपाची गरज आसा. रांदतना, सांठोवन दवरतना आनी तें अन्न वाडटना नितळसाण राखची पडटा. सुरक्षीत अन्न पदार्था विशीं पांच गजाली लक्षांत दवरच्यो, अशें संवसारीक भलायकी संघटना म्हणटा.
सुरक्षीत अन्न पदार्थाचे पांच मुखेल मुद्दे
१ नितळसाण राखप, 2. कच्चें आनी शिजयल्लें अन्न वेगळें करप, ३. बरें शिजोवप, ४. अन्न सुरक्षीत तापमानांत दवरप, ५. सुरक्षीत उदक आनी कच्चो माल वापरप.
सगळ्या खाद्य वेवसाय संचालकांनी (एफबीओ) वेवसाय सुरू करचे पयलीं एफडीए कडल्यान परवानो वा नोंदणी प्रमाणपत्र मेळोवचें पडटा. तांणी विक्री पावतीचेर आपलो परवानो क्रमांक छापचो पडटा. तांणी नेमांत थारायिल्ल्या सगळ्या नितळसाण आनी नितळसाण अटींक पाळो दिवचो पडटा. उक्ती गोड मिठाय करप्यांनी पाकिटाचेर ‘बेस्ट बिफोर’ ही तारीख दाखोवची पडटा. सरकारी खात्यांनी केल्ले कायदे आनी नेम पाळचे.
नेम आनी कायदे भारतीय अन्न सुरक्षा आनी मानक प्राधिकरण (एफएसएसएआय) ही सर्वोच्च संस्था करता. जे केंद्रीय एजन्सी तशेंच दरेका राज्यांतल्या त्या त्या अन्न सुरक्षा खातीं लागू करतात. गोंय राज्यांत अन्न सुरक्षा आनी मानक कायदो (एफएसएसए) अन्न आनी वखदां प्रशासन संचालनालय, (एफडीए) ऑगस्ट 2011 सावन लागू करता. आमचें एफडीए खातें अंमलबजावणी वरवीं भौसाक सुरक्षीत अन्न मेळचें हे खातीर वावुरता. हातूंत गिरायक जागृताय आनी संवाद, प्रशिक्षण आदी आसपावीत आसात. 2019 सावन, एफएसएसएआयन अन्न सुरक्षा निर्देशांकाक दरेका राज्य आनी केंद्रशासीत प्रदेशाच्या कामगिरीचें मुल्यांकन करपाची येवजण सुरू केल्या.
गोंयची कामगिरी देशांत बरी
हे येवजणेंत भारतांतल्या सगळ्या राज्यांच्या आनी केंद्रशासीत प्रदेशांच्या कामगिरीचें “अन्न सुरक्षा निर्देशांक” वरवीं मुल्यांकन जाता. एफडीएच्या माध्यमांतल्यान सलग तिसऱ्या वर्सा गोंय सगळ्यांत बरे कामगिरी करपी राज्य थारलां. पांच वेगवेगळ्या निकशांचेर पुराय मूल्यमापन केल्या उपरांत संवसारीक अन्न सुरक्षा दिसा ही क्रमवारी जाहीर करतात. तातूंत फुडले निकश आसात. मनीस संसाधन आनी संघटनात्मक डेटा, अनुपालन, गिरायकांच्यो कागाळी, अन्न चांचणी मुळावी बांदावळ आनी देखरेख प्रशिक्षण आनी तांक निर्माण करप.
मनीस संसाधन उणावाचेर उपाय काडपाक गोंय एफडीएन हालींच 18 नव्या अन्न सुरक्षा अधिकाऱ्यांची नेमणूक केल्या. अन्न सुरक्षा निरिक्षकांच्या वैधानीक कर्तव्यांत परवानो वा नोंदणी खातीर जाग्याची तपासणी करप, अन्न पदार्थांचे नमुने काडप हीं कामां आसात. दावे वा न्यायालयांत केशी दाखल करपा खातीर अन्न नमुने घेवप. अन्न दर्ज्या संबंदी वा अस्वच्छ परिस्थिती संबंदी मेळिल्ल्या कागाळींची चवकशी करप. खास करून सणाच्या हंगामांत खंयचीय अनियमितताय आसा काय ना तें पळोवपा खातीर देखरेख मोहीम काडप. सकाळीं, सांजवेळा उसरां, सप्तकाच्या शेवटाक खंयचीय बेकायदेशीर कृती सोदून काडपा खातीर अचकीत तपासणी करप, हीं कामांय ते अधिकारी करतात.
एफडीएची स्वताची चांचणी प्रयोगशाळा आसा. अन्न चांचणी करपा खातीर लागपी उपकरणां वांगडाच जीसी- एमएस- एमएस, एलसी -एमएस -एमएस, आयसीपी-एमएस सारकिल्या उच्च दर्जाचीं चांचणी उपकरणां तातूंत पुरायपणान सज्ज आसात. एफएसएआयच्या अर्थीक पालवान उच्च दर्जाचीं उपकरणां खरेदी करतात. तशेंच सूक्ष्मजीवशास्त्राची चांचणी करपी प्रयोगशाळा कार्यरत आसा. एमओयू खाला एफएसएसएआयच्या निधीन अन्न चांचणी प्रयोगशाळा घटमूट केल्या. एफडीए फूड सेफ्टी ऑन व्हील्स (एफडब्ल्यूडब्ल्यूएस) ही मोबायल अन्न चांचणी व्हॅन सज्ज आसा, ती गांवांगांवांनी वता. जाका लागून अन्न सुरक्षा, प्रशिक्षण आनी अन्न चांचणी हांचे विशीं जागृताय जाता. ती रॅपिड टेस्टिंग किट वापरून खाणांची चांचणी करता. लोक एफडब्ल्यूएसचेर नाममात्र शुल्का खातीर आपले नमुने तपासूंक शकतात.

ज्योती सरदेसाय

संचालक, एफडीए
[email protected]